Okul Öncesinde Ders Materyalleri ve Önemi

Okulöncesi öğretim, çocuğun sosyal-duygusal, bilişsel, fizyolojik ve dil gelişiminde oldukça önem taşımaktadır. Öğretim sürecinde gelişim evrelerinin etkili olarak gelişimi,öğretimin içeriği ile ilişkilidir. Öğretim sürecinde çocukların bütün ihtiyaçlarını karşıayabilecek öğrenme olanaklarını sağlaması, gelecekteki başarılarını olumlu yönde etkilemektedir.

Öğretim sürecinde kullanılan materyalleri de çocukların gelişimsel özelliklerini farklı boyutlarda etkilemektedir. Bu nedenle ders materyalleri öncelikli olarak çocukların öğretim sürecine etkin katılımını ve etkili bir şekilde öğrenmelerini sağlamalıdır. Bu süreçte öğrencilerin öğrenme yöntemleri, öğrenme hızları, öğrenme düzeyleri ve öğrenme sürecine ilişkin karşılaştıkları problemleri öğretin süreci ile ilişkilendirilen öğrenme durumları, öğretime ilişkin materyal seçimison derece önem taşımaktadır.

         Ders Materyallerinin Okulöncesi Öğretim Sürecindeki Öğrencilere Etkisi

  • Çocuklar kendilerini tanır ve duyguların farkına varırlar
  • Çocuklar kendilerini daha iyi ifade edebildikleri için iyi hissederler
  • Arkadaflları ile etkileşim konusunda zorluk çekmezler
  • Dil yetenekleri gelişir. Dile hakimiyet, akıcı konuşma ve kendilerini ve duygularını sözel olarak ifade etme yetenekleri gelişir
  • Dinleme becerileri gelişir. Etkili ve dikkatli dinleme yeteneği ile kuralları takip ederek içinde bulundukları grupta kurallara uymayı öğrenirler
  • Çocuklar kendilerini bedensel olarak ifade edebilmeyi öğrenirler ve bedensel ifade fiziksel gelişimlerine yardımcı olur.
  • Öğretim ortamına ilişkin motivasyonları artar, konsantre olabilmeyi öğrenirler
  • Öğretim sürecinde farklı ortam ve olayların ders materyalleri yardımı ile sunulması onların olaylara farklı açılardan bakmasını sağlar
  • Farklı durum ve ortamlarla karşılaşan çocuklar daha yaratıcı olurlar

                                       Ders Materyali Geliştirme Süreci

                       Ders Materyal Geliştirme Sürecinin Temel Öğreleri    

  1. Ders materyali kimin için geliştiriliyor? (öğrenci özelliği)
  2. Öğrencinin ders materyali desteği ile neyi öğrenmesini ya da yapabilmesi bekleniliyor? (amaçlar)
  3. Öğretim ortamında ders materyalleri en iyi ne şekilde kullanılabilir? (öğrenme/öğretme yöntem ve aktiviteleri)

4.    Öğretim sürecinde kullanılan ders materyalleri ile ne başarılmıştır ve ders materyali        geliştirme sürecine nelerin ilave edilmesi gerekmektedir? (değerlendirme süreci

Ders Materyal Geliştirme Sürecinin Temel ögeleri

  Etkili bir ders materyali geliştirmek için;

– Ders materyalinin tasarlanmasına ilişkin öğrenme ihtiyaçlarının belirlenmesi gerekmektedir. Öğretim içeriğinin ders materyallerince ne derece desteklenebileceğini belirlemek gerekmektedir.

– Hazırlanacak ders materyalinin içerdiği konuların ve amaçların belirlenmesi gerekmektedir. Ders materyali hazırlanırken “Ne başarılmak isteniyor?” sorusuna yanıt aranmalıdır. Bu aynı zamanda geliştirilecek olan ders materyalinin amacını belirlemek anlamına gelmektedir.

– Ders materyalinin öğrencilere kazandırması amaçlanan davranış değişikliklerini belirlemek gerekmektedir.

– Materyalin geliştirilmesine ilişkin belirlenilen amaçla materyal içeriğinin uyumlu olması gerekmektedir.

-Ders materyalinin işlevinin ne olacağı ve bu işlevi gerçekleştirmeye ilişkin kapsama alınması gerekli öğretim içeriğin belirlenmesi gerekmektedir. Bu öğrenme etkinliği ile ilgili birtakım terimlerin, tanımların ve kavramların belirlenmesine yardımcı olur.

– Belirlenmiş amaçları gerçekleştirmek için ders materyallerinin uygulanmasına ilişkin öğrenme/öğretme etkinliklerini tasarlamak gerekmektedir.

– Ders materyali ve öğretim sürecinin değerlendirilmesi gerekmektedir.

 – Değerlendirilen materyalin öğretim içeriğine yönelik eksikliklerini tamamlamaya ilişkin olarak geliştirilmesi gerekmektedir.

                    Ders Materyali Geliştirme Sürecinde Öğretmenin Rolü

Öğretmenler ders materyallerini tercih ederken birtakım özelliklere dikkat
etmelidir;

  • Ders materyalleri çocukların yeterliklerini en iyi şekilde kullanmalarına, karar vermelerine, seçim yapmalarına ve öğretim sürecine ilişkin ilgi duymalarına yardım edecek şekilde tasarlanmalı ve tercih edilmelidir.
  • Öğretmen, ders materyallerinin çocuklar arası etkileşim ve iletişimi geliştirici özellikte olmasına dikkat etmeli ve etkinlikleri bu yönde belirlemelidir.
  • Ders materyallerinin çocukların kendilerini ifade etmelerine yardımcı olacak özellikte olmasına dikkat etmelidir.
  • Ders materyallerinin okulöncesindeki birtakım kavramları kazanımlarını sağlayacak özellikte olmasına dikkat etmelidir.
  • Çocukların yaratıcı yönlerini ortaya çıkarmasına ve öğretim sürecine yönelik girişken ve sorgulayıcı olmalarına yardımcı olan ders materyallerini tercih etmelidir.
  • Okulöncesinde öğretmenlerin çocukların ilgisini çekecek ders materyallerini tercih etmeleri gerekmektedir. Ö¤retmenler ders materyallerini etkili hale getirmekte önemli bir rol oynamaktadır.
  • Okulöncesi öğretimde öğrencilerin yaratıcılıkları ile ne yaptıkları ve kendilerini nasıl ifade edebildikleri önemlidir. Bu nedenle öğretmenler ders materyallerinin çocukların yaratıcılıklarını geliştirecek özellikte olmasına dikkat etmelidir.
  • Öğretmenler ders materyalleri yardımı ile çocukları gözlemleyebilirler. Bu da çocukları tanımaya ilişkin öğretmenlere fikir verir.
  • Öğretmenler çocukların ders materyallerini etkili kullanabilmelerine ve ders materyallerinin çocukların hayal güçlerini geliştirecek ve çocukların denemeler ve keşifler yapmasını sağlayacak özellikte olmasına dikkat etmelidir.
  • Öğretmenler okulöncesine yönelik ders materyalleri seçerken materyallerin kullanım açısından gelişim özelliklerine uygun olmasına dikkat etmelidir.
  • Öğretmenler okulöncesi dönemdeki çocukların farklı gelişim özelliklerini olumlu yönde etkileyen, oldukça farklı malzemelerle oluşturulmuş ders materyallerini tercih etmelidir.
  • Öğretmenler ders materyallerini seçerken çocukları fiziksel olarak olumsuz etkilemeyecek olanlarını tercih etmelidir.

                       OKUL ÖNCESİNDE DERS MATERYALİ TÜRLERİ

Görsel Ders Materyalleri

Manyetik Tahta

İki Boyutlu Ders Materyali (Resim)

Görsel İşitsel Ders Materyalleri

Çizgi Filmler

Eğitim CD’si ara yüzü

Kavram Temelli iki Boyutlu Ders Materyalleri

Dolu- Boş

Oyun Materyalleri

Rakam Kutusu

Trafik Eğitimi

Kukla Materyalleri

Kavram Temelli 3 Boyutlu Materyaller

                                          GİRİŞ  ETKİNLİKLERİ

Etkili bir öğretimin temelinde, öğrencilerin ilgilerini çekmek ve bunu öğretim süresince sürdürebilmek yatar. Bu nedenle, öğretim sürecinde öncelikle öğrencinin dikkatinin öğrenilecek materyale çekilmesi gerekir. Öğrencilerin dikkatleri, birçok sözel (sesin yükseltilmesi, bir problem durumundan bahsedilmesi, günlük yaşantılardan bir örnek verilmesi, bir fıkra anlatılması) ve görsel (resim, film, tablo gösterilmesi) uyarıcıların sunulması ile çekilebilir. Öğrencilerin öğrenme isteği duymalarını sağlamada etkili yöntemlerden biri, öğrencilere öğretim sonunda ne yapabileceklerini (hangi davranışlara sahip olacaklarını) göstermek ve bu davranışların kendileri için neden gerekli olduğunu açıklamaktır.

Kısacacı, öğretim öncesi etkinliklerle ilgili olarak yapılacak hedefleri planlamamaız gerekmektedir.

                             Planlama yapılrken sorulması gereken sorular

  • Motivasyon: Öğrencilerin dikkatini konuya ve kazandırılacak davranışlara nasıl çekecek ve bunu öğretim boyunca nasıl koruyacaksınız?
  • Hedefler: Öğrencileri, dersin hedeflerinden nasıl haberdar edeceksiniz?
  • Ön koşul davranışlar: Öğretiminize başlamak için gerekli ön koşul davranışları nasıl belirleyecek ve öğrencileriniz bu ön koşul davranışlara sahip değillerse bunu nasıl çözeceksiniz?
  • Ön Bilgiler: Öğrencilerin önceden sahip oldukları davranışlarla yeni derste kazanacakları davranışları  nasıl ilişkilendireceksiniz?

                                                  Sunu Etkinlikleri

Yeni bilgi ve becerilerin ö¤renilmesinde öncelikle flunlara dikkat edilmelidir:

  • İçerik, öğrenci için anlamlı olacak şekilde yapılandırılarak düzenli olarak sunulmalıdır.
  • İçerik dışı bilgiler ve yanıltıcı uyarılar en aza indirilmelidir.
  • Öğrenciye öğrendiklerini uygulama olanağı verilmelidir.
  • Öğretimi planlarken aşırı bilgi yükünden kaçının.

Araştırmalara göre insanlar bir defada sadece 7 artı ya da eksi 2 bilgi birimini işleyebilirler.

                      Öğrencinin öğrenmesine yardımcı olabilecek stratejiler

  • Ders özeti
  • Tekrar
  • Örnek
  • Kolaydan zora sıralama
  • Genelleme yapma
  • Dikkati Çekme

                                    Alıştırma Etkinlikleri

Etkili bir öğretimin en önemli unsurlardan biri alıştırmalardır. Alıştırma etkinlikleri öğrenme-öğretme sürecine katkıları şu şekilde sıralanabilir:

  • Öğrencinin öğrenme sürecine aktif olarak katılmasını sağlar.
  • Öğrencinin öğrenmedeki eksiklik ve yanlışlıklarını görme ve düzeltmesine imkan sağlar.
  • Öğrenilenlerin hatırlanmasını kolaylaştırır
  • Öğrenilenlerin daha kalıcı olmasına yardım eder.

            Davranışı uygulama olanağı verilmediğinde ya da alıştırma öğretim sonuna bırakıldığında, öğretim daha az etkilidir.

                                                    Dönüt Etkinlikleri

Öğrenciler sadece alıştırma yapmakla kalmamalı, kendilerine davranışları hakkında dönüt verilmelidir. Öğrencilerin, ne zaman doğru ne zaman yanlış yaptıklarını bilmeleri, öğrencilerin bundan sonraki denemelerde yanlışlarını düzeltmelerine ve daha dikkatli olmalarına yardım eder. Geri bildirimin sahip olmas› gereken özellikler:

  • Kapsamlı olmalı
  • Belirgin olmalı
  • Düzeltici olmalı
  • Anında verilmeli
  • Pekiştirici olmalı

                                Değerlendirme Etkinlikleri

Değerlendirme etkinliklerinizi planlarken göz önüne alınması gereken ölçütler;

  • Öğrencilerin giriş davranışları ölçülecek mi? Nasıl ve ne zaman uygulanacak?
  • Öğrencilere bir ön test uygulanacak mı? Nasıl ve ne zaman uygulanacak?  Bu testte hangi davranışlar ölçülecek?
  • Öğretim sırasında öğrenci davranışları ölçülecek mi? Nasıl ve ne zaman? Hangi davranışlar?
  • Öğrencilere bir son test uygulanacak mı? Ne zaman uygulanacak? Bu testte hangi davranışlar ölçülecek?

                                          Yöntem Seçimi

Yöntemler aşağıdaki gibidir. Uygulamalarını verilen videolardan izlenmesi gerekmektedir.

  • Düz anlatım yöntemi
  • Soru cevap yöntemi
  • Gösterip yaptırma yöntemi
  • Örnek olay yöntemi
  • Rol oynama yöntemi
  • Oyun oynama yöntemi
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.